Op zondag 23 september 2018 vond in Amsterdam, in wijkcentrum Kormelink, de mr. Jagernath Lachmon Lezing plaats. Centraal daarin stond het thema “de potentie van de Surinaamse vrouw in het maatschappelijk en politiek gebeuren”. De bijeenkomst werd geopend door drs. Soerin Mahesh: oud voorzitter van VHP Nederland en thans voorzitter van het Wetenschappelijk Bureau VHP Nederland.

Drs. Mahesh beschouwde deze vijfde Jagernath Lachmon lezing als een goed moment stil te staan bij de waardevolle inbreng van mr. Lachmon voor Suriname en het volk. Al op jonge leeftijd betrad mr. Lachmon het politieke veld als leider van de VHP en streed hij voor emancipatie van Aziatische en Creoolse landgenoten. Hij zette zich ook in voor onder andere autonomie en het algemeen kiesrecht voor mannen en vrouwen.

Daarnaast streed hij voor de Democratische Rechtstaat Suriname en speelde hij een belangrijke rol in de onafhankelijkheid van het land. Met zijn ‘verbroederingspolitiek’ heeft hij een goede basis gelegd voor de groei van de Surinaamse economie met sociaal-maatschappelijke, culturele, educatieve en infrastructurele voorzieningen. De huidige situatie in het land, waarin de slechter wordende economie een feit te noemen is, maakt het zinvol om inspiratie te putten uit de verdienste die politieke leiders als Jagernath Lachmon voor de ontwikkeling van ons land Suriname hebben gehad.

Dr. mr. Ellen Neslo, keynote spreker, nam het woord over en deed een opsomming van twintig namen van Surinaamse vrouwen die zowel in Nederland als in Suriname hun sporen hebben achtergelaten. Reeds in de geschiedenis (de slavernij periode en de periode van contractarbeid) speelden Surinaamse vrouwen in Suriname en in Nederland op maatschappelijk gebied een belangrijke rol. Dit is thans nog steeds het geval.

Het vooroordeel dat de Surinamer niet productief en dus lui is, is volgens inleidster geheel onjuist. Zij benadrukt dat stereotypering destructief werkt. Aan de hand van voorbeelden van de diverse beroepen die vrouwen tijdens de slavernij beoefenen geeft zij een rijk geschakeerd beeld van slaven die diverse ambachten beoefenden. Te denken valt aan het organiseren van de opvang van de slavenkinderen door slavinnen, werkzaam zijn als vroedvrouw bij de bevalling en medische kennis opdoen (chirurgen in de praktijk).

Inleidster gaat vervolgens in op de huidige positie van de Surinaamse vrouw in Nederland. Zij geeft aan dat Surinaamse vrouwen vaker in parttime dienstverband werken (34%) dan Surinaamse mannen (20%). Daarnaast is de instroom van Surinaamse vrouwen binnen het hoger en wetenschappelijk onderwijs beduidend hoger in vergelijking tot het aantal mannen. Surinaamse Vrouwen in Nederland (75%) werken vaker dan autochtone vrouwen (38%) en in Suriname is 28% van de Nationale Assemblee (DNA = Surinaams Parlement) vrouw. Ook in Nederland is het aantal Surinaamse vrouwen binnen de politiek goed vertegenwoordigd, maar dit kan beter. Dr. mr. Neslo zegt vervolgens dat mannen de verdiensten van vrouwen moeten erkennen, wil de Surinaamse vrouw de rol die haar toekomt binnen het maatschappelijke en politieke veld, goed kunnen vervullen.

Erkenning vindt nog te weinig plaats, door onder andere de overdracht van stereotyperingen uit de koloniale tijd. Er zou volgens spreekster meer aandacht mogen komen voor een eerlijker verdeling van arbeid en zorg en van de politieke macht. Geweld moet worden afgezworen en veiligheid omarmd. Deze verdeling is een individuele beslissing die elke man zelfstandig dient te nemen.

Aansluitend werd er een toespraak gehouden door de voorzitter van de VHP: dhr. Chan Santokhi. Hij benoemde de rol en het aandeel van de Surinaamse vrouwen in de Rechterlijke macht bij de instandhouding van de rechtstaat. De toenemende participatie van de Surinaamse vrouw in de politiek werd eveneens door hem besproken. De positie van de vrouw, zowel in Nederland als in Suriname, is uitvoerig aan bod gekomen en er zijn adviezen met betrekking tot dit belangrijke thema uitgebracht. De middag bestond voorts uit een column van mr. Robby Makka en een paneldiscussie, bestaande uit mr. Tanja Jadnanansing en drs. Anne Sastromedjo onder leiding van de dagvoorzitter Roy Khemradj.

Een samenvatting, een conclusie en het slotwoord werden gegeven door drs. Roy Ashruf, voorzitter van SIMUD.

Enkele belangrijke conclusies van deze vijfde mr. Jagernath Lachmon Lezing waren:

  • Er moet een eerlijkere verdeling van macht tussen Surinaamse mannen en vrouwen plaats vinden;
  • De vrouwen moeten niet op deze verdeling wachten, maar die zelf pakken!
  • De vraag die gesteld moet worden is: “Wat is de potentie van de Surinaamse man om de kracht van de Surinaamse vrouw te erkennen?”
  • Surinaamse vrouwen moeten ook in de geschiedenisboeken opgenomen worden;
  • Er moet een betere samenwerking tussen Surinaamse mannen en vrouwen plaatsvinden!

Ondanks het slechte weer was het een levendige middag met een mooie opkomst.